Рамзу рози ишқи ҷонсӯз дар оинаи шеъри Шаҳрия Аҳтамзод

Шеър барои инсони соҳибдил танҳо омезиши қофияву радиф ва калимаҳо нест. Шеър — тарҷумони қалби замину замон ва набзи рӯҳи одамизод аст. Он лаҳзаҳое, ки дард аз ҳад мегузарад, ё шодиву пазмонӣ маҷрои рӯҳро дигар мекунад, сухан ба кӯмаки мо меояд.

Дар ин мавод мо ба суроғи яке аз маъруфтарин ва пурэҳсостарин таронаҳои ошиқонаи адабиёти муосири тоҷик меравем, ки амиқтарин андешаҳои қалби зани лирикиро инъикос менамояд. Ин асар шеъри ниёишгуна ва ҷонсӯзи шоираи маҳбуб ва дардшиноси мо — Шаҳрия Аҳтамзод мебошад. 

Биёед ба умқи матн ва фалсафаи эҷоди ин сатрҳои пурэҳсос назар андозем ва бибинем, ки чӣ гуна шоира олами ботинии худро дар қолаби сухан рехтааст.

«НИЁИШИ ИШҚ»

Эй ишқ, аз тамоми вуҷудам сафо бирез,
Бар чашмам он қадар, ки тавонӣ зиё бирез.

Магзор, ёди ман кунад оҳанги фасли сард,
Домони пур зи атри гул, эй ошно, бирез.

Дилтанг шуд кунун дилам аз ҳарза гуфтанам,
Ҳарфе зи осмон ҳама бар ҷони мо бирез.

Ҷое, ки зиндагист хуш, аз бӯи ишқи туст,
Атри нафас биёвару бар ин саро бирез.

Яъне, ки бо садои тару тозаат биё,
Бар хилвати хамуш ту пайкӣ садо бирез.

Инак, ки нури ишқи ту дар чашми ман бувад,
Эй ёр, аз нигаҳ ҳама нури Худо бирез.

ТАҲЛИЛИ МАЗМУН ВА РӮҲИЯИ ШЕЪР

Мавзуи марказии ин асар — муқаддас сохтани ишқ, дархости покӣ, равшанӣ ва паноҳ бурдан ба сӯзи ботинии ошиқона аз сардиҳои рӯзгор аст. Шоира тавонистааст эҳсоси латифи занеро, ки ишқро на танҳо як эҳсоси заминӣ, балки наҷотбахши рӯҳ медонад, бо тамоми назокаташ тасвир кунад. 

Дар мисраъҳои аввал ишқ ҳамчун манбаи «сафо» ва «зиё» (нур) тасвир мешавад. Ӯ аз ишқ хоҳиш мекунад, ки вуҷудашро аз тирагӣ пок созад. Ин нишон медиҳад, ки қаҳрамони лирикӣ дар ишқ тасалло ва покшавии рӯҳиро меҷӯяд. 

Сатри «Магзор, ёди ман кунад оҳанги фасли сард» рамзи дур шудан аз ноумедӣ, танҳоӣ ва афсурдагӣ аст. Шоира бо хоҳиши рехтани «атри гул» мехоҳад ҳаёти худро ҳамеша баҳорӣ ва гарм нигоҳ дорад, ки ин хусусияти асосии лирикаи Шаҳрия мебошад. 

Охири шеър авҷи маънавияти асар аст: «Эй ёр, аз нигаҳ ҳама нури Худо бирез». Дар ин ҷо ишқи маҷозӣ ба ишқи ҳақиқӣ ва илоҳӣ пайванд мехӯрад. Нигоҳи ёр ба манбаи нури Худовандӣ ва омили зиндашавии қалб табдил меёбад. 

ЧАРО ИН САТРҲО МАҲБУБИ ДИЛҲО ШУДАНД?

Шаҳрия Аҳтамзод бо маҷмӯаҳои маъруфи худ, аз ҷумла «Зан дар асорати танҳоӣ», тавонист садои қалби занони тоҷикро, ки аксар вақт дарди худро ба забон намеоранд, ошкор созад. Ин шеърҳо дар даврае ба гӯши хонанда расиданд, ки ҷомеа ба сухани содда, самимӣ, вале дар айни замон амиқу ҷонсӯз ниёзи шадид дошт. 

Вақте ки ин сатрҳои ҷонбахш бо эҳсоси дардманди хонандагон омезиш меёбанд, шеър аз доираи саҳифаҳои китоб берун рафта, ба як «суруди рӯзгор» табдил меёбад. Онро ҳар як инсони ошиқ ва соҳибдил бо эҳсоси хоси худаш қабул мекунад.

ХУЛОСАИ СУХАН

Шеъри Шаҳрия Аҳтамзод ба мо хотиррасон мекунад, ки ҷаҳони ботинии зани ошиқ саршори рамзҳои зиндагӣ ва садоқат аст. Дар соатҳои хилвату ғурбат, ки сухан ягона паноҳгоҳи рӯҳ мегардад, ин сатрҳои ҷонбахш сояи дилтангиро аз сари мо дур месозанд. Ниёиши ошиқонаи шоира нишон медиҳад, ки ишқ бузургтар аз ҳама фаслҳои сарди рӯзгор аст ва садои ҳақиқии қалб ҳамеша аз маҳдудияти замон ва макон болотар парвоз хоҳад кард.

“Рӯзгор”