Хонаводаи солим: Чӣ гуна худро аз бемориҳои сироятии мавсимӣ муҳофизат кунем?

Бо фаро расидани фаслҳои сард бемориҳои сироятии мавсимӣ, аз ҷумла зуком, ОРВИ (илтиҳоби шадиди роҳҳои нафас) ва дигар сироятҳои вирусӣ авҷ мегирад. Бисёриҳо чунин меҳисобанд, ки ин бемориҳо қисми ҷудонашавандаи мавсим ҳастанд, аммо бо чанд қоидаи оддӣ ва илмӣ метавон худу наздиконро аз онҳо эмин нигоҳ дошт.

Нишонаҳои аввалини бемориҳои мавсимӣ одатан бо баланд шудани ҳарорати бадан, сулфа, дарди гулӯ, бинипурӣ, хастагии ногаҳонӣ ва дарди мушакҳо оғоз меёбанд. Дар ин мавод мо роҳҳои осон ва самараноки пешгирӣ ва мубориза бо ин сироятҳоро баррасӣ мекунем.

МАСЛИҲАТИ ТАБИБ: МУШКИЛ ДАР ХУДИ ВИРУС НЕСТ, БАЛКИ ДАР РАФТОРИ ХУДИ МОСТ!

Табибони бемориҳои сироятӣ ва донишмандони соҳаи тиб таъкид мекунанд, ки хатои калонтарини одамон дар мавсими зуком (грипп) — ин бепарвоӣ ва бе машварати табиб табобат кардани худ аст.

Вирусҳо на танҳо дар ҳаво ҳангоми атсаву сулфа, балки тавассути даст расондан ба чизҳои олудашуда низ ба осонӣ мегузаранд. Вақте одам бемориро сарфи назар карда, дар бистар хоб намеравад ва ба кору таҳсил меравад, ду хатои калон мекунад:

1. Беморӣ метавонад ба мушкилиҳои вазнин, аз ҷумла илтиҳоби шуш (пневмония) оварда расонад.

2. Ӯ даҳҳо нафари атрофашро низ бемор месозад.

Аз ин рӯ, баробари пайдо шудани аввалин нишонаҳои беморӣ, бояд се қоидаи асосиро иҷро кард:

• Дар хона мондан ва худро аз дигарон ҷудо нигоҳ доштан (изолятсия).

• Бисёр хобидан ва истироҳат кардан.

• Истеъмоли зиёди об ва дигар нӯшокиҳои гарм.

СИПАРИ АСОСӢ: МУСТАҲКАМ КАРДАНИ МАСУНИЯТ (ИММУНИТЕТ)

Масунияти бадан ба монанди як артиши муҳофиз аст. Барои он ки ин артиш қавӣ бошад, ба он «сӯзишвории» дуруст лозим аст:

- Истеъмоли меваю сабзавоти аз витамини С бой (лиму, афлесун, карами шӯр, киви) ва пиёзу сирпиёзро зиёд кунед.

- Камхобӣ масуниятро башиддат заиф мекунад. Кӯшиш кунед, ки дар як шабонарӯз 7-8 соат хоб кунед.

- Нушидани оби гарм, чойҳои гиёҳӣ (занҷабил, пудина, настаран) ба дафъи токсинҳо аз бадан кӯмак мекунад.

ГИГИЕНА: ДУШМАНИ РАҚАМИ ЯКИ ВИРУСҲО

- Дастҳоро зуд-зуд ва ҳатман бо собун камаш 20 сония шӯед. Ин амали оддӣ хатари сироятёбиро то 40% кам мекунад.

- Ҳангоми дар кӯча, мағоза ё нақлиёти умумӣ будан, аз маҳлулҳои безараргардонӣ (антисептик) истифода баред.

- Кӯшиш кунед, ки бо дастҳои ношуста ба чашм, бинӣ ва даҳони худ нарасед, зеро инҳо "дарвозаҳои" асосии даромади вирус мебошанд.

ОБУ ҲАВОИ ХОНА: НАФАСИ ТОЗА

Вирусҳо дар ҳавои хушк, гарм ва маҳкам зудтар афзоиш меёбанд.

Ҳатто дар рӯзҳои сард ҳам, рӯзе 2-3 маротиба тирезаҳоро барои 5-10 дақиқа боз кунед, то ҳавои хона нав шавад.

Агар ҳавои хона аз ҳад зиёд хушк бошад, як зарфи обро назди батареяи гармидиҳӣ гузоред ё аз намноккунакҳо истифода баред.

ХАТОГИҲОИ МАЪМУЛ: ЧӢ КОР НАБОЯД КАРД?

ОГОҲИИ ҚАТЪИИ ПИЗИШКОН:Худсарона антибиотик нахӯред! Антибиотикҳо танҳо ба зидди бактерияҳо кор мекунанд, на вирусҳо. Истифодаи бемавқеи онҳо бактерияҳои фоидаовари рӯдаро нобуд карда, масунияти баданро боз ҳам заифтар месозад ва барангезандаҳои бемориро ба доруҳо устувор (резистент) мекунад.

КАЙ БОЯД БА ПИЗИШК МУРОҶИАТ КАРД?

Мувофиқи тавсияҳои Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар ҳолати мушоҳида шудани нишонаҳои вазнин набояд вақтро аз даст дод:

- Тангии нафас ё душвор шудани нафаскашӣ.

- Табларзаи баланд (болотар аз 38.5°C), ки бо доруҳои оддии табшикан поён намеояд.

- Дарди шадид дар қафаси сина ё гулӯ ва пайдо шудани сулфаи хушки дурудароз.

ХУЛОСА

Саломатӣ бузургтарин сарват аст. Бо риояи ин тавсияҳои оддии гигиенӣ ва тиббӣ шумо метавонед фасли сарморо бе беморӣ ва бо рӯҳияи болида паси сар кунед. Саломатии худро ба таваккал нагузоред!

“Рӯзгор”