16:20:18 26-уми Апрели 2024 сол
banner site ruzgor 21 22
 
photo 2023-01-03 15-28-16
 
 banner ahmad zahir booke
 
Ahmad Zahir - banner 2015
 
 banner you tube ruzgor2021

Qissahoi hijrat - 2015
 
 

Тақвим

<< < Апрел 2024 > >>
Дш Сш Чш Пш Ҷм Шб Яш
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          

СОМОНАҲОИ МАЗҲАБӢ: МАСЪУЛИН ВА АҲДОФИ ОНҲО

Таблиғи андешҳои мазҳабӣ ё тазриқи афкор ва ақоид, бо пешрафти технологияи навин ба хусус шабакаи ҷаҳонии Инернет, рӯ ба афзоиш аст. Онҳое, ки мехоҳанд баъд аз чанд муддат ба ҳадафҳои аз қабл тарҳрезӣ намудаи худ ноил шаванд, имрӯз аз ин фурсат ба таври дилхоҳ истифода мекунанд, то дар мавриди зарурӣ ва вақти тангдастӣ ҳосили худро дарав намоянд.

 

somonahoi mazhabiДар ҷаҳони Интернет, барои тоҷикон ва бо хатти сирилик, ҳамакунун наздик ба даҳ сомонаи мазҳабии пурхонанда вуҷуд дорад, ки муштариёни онҳо аксар мардуми «мудернанд», муштоқ ва ташнаи маорифи дуруст ва саҳеҳи мазҳабӣ мебошанд. Ин ташналабон барои ғанисозии маънавиёти худ ба суроғи ин сомонаҳо мераванд. Аммо кӣ  ба онҳо дин ва мазҳабро меомӯзонад? Шахсоне, ки аз номи дин бо онҳо ҳарф мезананд, тавсия ва ё фатво медиҳанд, оё дар асл дӯстдори Ватан, оромии ҷомеаи динии Тоҷикистон ва иртиқои маънавиёти мардум мебошанд? Ва ё заҳрро дар косаи асал пешкаши хонанда кардан мехоҳанд?

 

Ҳангоми ворид шудан ба дунёи Интернет, ба сомонаҳои мазҳабӣ барои тоҷикон   бо хатти сирилик, фард бо ду ҷабҳаи асосӣ мувоҷеҳ мешавад:

 

Аввал, сомонаҳои хайрхоҳони тоҷик, онҳое, ки худро пойбанди мазҳаби ҳанафӣ муаррифӣ мекунанд, аз дохил ва хориҷи кишвар фаъолияти худро дар ин самт ба роҳ мондаанд.

 

Дуввум, сомонаҳои таблиғгарони мазҳаби шии дувоздаҳимома, ки аз маркази ташаюъ дар Қуми Ҷумҳурии Исломии Эрон роҳандозӣ шудаанд.

 

«Кимиёи Саодат»

Сомонаи «Кимиёи Саодат» www.kemyaesaadat.com (пойгоҳи тахассусии Сайидюнуси Истаравшанӣ), ин сомонаро агар  ғанитарин сомонаҳои мазҳабӣ бо забони тоҷикӣ гӯем, иштибоҳ нахоҳем кард. Чунки шохаҳои он хеле зиёд аст ва яке аз муваффақиятҳои ин сомона дар он аст, ки чанд пасванд “domen” дорад: аз ҷумла, com, net, org ва tj. Илова бар он чандин “blog”(нимсомона)-и дигар бо ҳамин исм ва номҳои дигар низ дорад, ки он пурхонандатарин сомонаи мазҳабӣ ба шумор меравад. Соҳибмулки он Сайидюнуси Истаравшанӣ, донишманди тоҷик, устоди фалсафа ва ҳикмати исломӣ дар Ҷомеатулмустафо ал-оламияи Қуми Эрон мебошад. Қабл аз сафар ба хориҷи кишвар таълимоти ибтидоии диниро дар Тоҷикистон аз худ кардааст ва баъд аз он дар Эрон, Арабистон ва Лубон таҳсилоти худро такмил додааст.  Ҳамакнун дар  Қуми Эрон ба сар мебарад.  Табиист, ки мазҳаби шиӣ дар он хеле асар кардааст. Ин чиз дар китобҳо, мақолаҳо ва нигоштаҳои ӯ хеле рӯшан аст.

 

«ФирдавсӢ»

Дар муқобили “Кимиёи Саодат” сомонаи “Фирдавсӣwww.firdavsi.com” (сомонаи мустақили хабарӣ, илмӣ, пажӯҳишӣ, фарҳангӣ ва исломӣ) қарор гирифтааст, ки он аз нигоҳи ҳаҷм ва ганҷинаи омӯзаҳои мазҳабӣ  қариб, ки бо “Кимиёи Саодат” баробар аст, вале хонандаи “Фирдавсӣ” нисбат ба он камтар аст. “Фирдавсӣ” таблиғгари мазҳаби ҳанафӣ аст. Матолиб ва нигоҳи муаллифон аксар аз диди мазҳаби ҳанафӣ нигошта мешавад. Агар беғараз гӯем иштибоҳ нахоҳем кард. Ҳар чанд дар баъзе маврид бо истинод ба сарчашмаҳои мӯътамад бар зидди пайравони ифротии шии мақолаҳои хуб ва ҷавобҳои дандоншикан медиҳад. “Фирдавсӣ” боғеро мемонад, ки дар он меваҳои рангоранг ва бо таъмаҳои гуногун  вуҷуд дораду ҳамеша пазирои меҳмони мевачин аст. Соҳибмулки ин сомонаи мазҳабӣ, Фирдавсии Нуралиён мебошад.

 

 «Маҷмаъи тақриби мазоҳиби исломӢ»

Сомонаи «Маҷмаъи тақриби мазоҳиби исломӣ» www.taghrib.ir/tajik/, зоҳиран, аз номаш маълум, ки барои тақриби мазоҳиби исломӣ амал мекунад. Ин сомонаи чандзабонӣ захираи хеле зиёди илмӣ, фарҳангӣ ва матолиби гуногун низ дар ин замина дорад. Фаъол аст, ҳар соат кӯшиш мекунад тозатарин матолибро таҳия ва пешкаши хонанда гардонад. Сомонаи уламои эронӣ аст. Раиси ин марказ Оятуллоҳ Алии Тасхирӣ мебошад.

 

Аҷибаш он ки мо дар дохили Тоҷикистон ду мазҳаби исломӣ бо номи мазҳаби ҳанафӣ ва исмоилӣ дорем ва дар сад соли охир таърих гувоҳ аст, ки байни мо дар хусуси ихтилофоти мазҳабӣ сару садоҳои чашмгире рух надодааст. Албатта, ин сомона дар батни худ чизҳое дорад, ки  ба назар мерасад касро ба худ ҷалб мекунанд ва ташвиқгари мазҳаби шиӣ мебошад.  Пас гумон намекунам, ки ин қадар талошҳо беҳадаф бошанд. Суоле, ки зеҳнамро хеле нороҳат кардааст, ин аст: ин қадар талошҳо барои  чист, аз нав ташкил кардани ихтилофот ва ё таблиғи мазҳаби шиии дувоздаҳимомаи эрониёни имрӯз?

 

«Васатият»

Сомонаи «Васатият», http://wasatiyat.tj/ (сомонаи илмӣ , фарҳангӣ , иҷтимоӣ , динӣ  пажӯҳишӣ), ин сомонаи мазҳабӣ дар дохили Тоҷикистон амал карда, дар баробари маорифи исломӣ аз қабили Қуръону Суннат ва фиқҳ ба фарҳангу адабиёт ба хусус латифаҳо, зарбулмасҳо ва дунёи пурасрор ва қиссаҳову шубҳаҳои мардумӣ низ хеле таваҷҷӯҳ кардааст. Дар бораи кӯдакон ва тарбияи солими онҳо ҳам матолиби хондании зиёд дорад. Мубаллиғи мазҳаби ҳанафӣ мебошад. Ҳангоми навиштан талош мекунад, ки эътидолро нигаҳ дорад. Ҳар хонандае меҳмони он гардад, пушаймон ва ё бенасиб хориҷ нахоҳад шуд. Чунки матолиби хондании зиёд дорад. Барои як оила басанда аст, ҳама аз он насиби худро пайдо карда метавонанд. Соҳибмулки он Бунёди Ҷамъиятии «Васатият» мебошад, ки чандин китобу овезаҳоро низ ба ҷомеи динии Тоҷикистон пешкаш карда буд.

 

«Баййинот»

Сомонаи «Баййинот» http://bayynattj.com (пойгоҳи иттилоърасонии дафтари Оятуллоҳи узмо Сайид Муҳаммадҳусайни Фазлуллоҳ, марҷаъи шиаёни Лубнон), ин сомона ҳарчанд бо забонҳои дигари дунё низ бахшҳои худро дорад, аммо суол ин аст, ки руҷӯъи як марҷаъи шиаёни Лубнон дар Тоҷикистон ва барои тоҷикзабонон ба кӣ манфиат дошта метавонад? Ҳол он, ки дар сад соли ахир мо дар Тоҷикистон ба ғайр ду мазҳабӣ исломӣ: Ҳанафӣ ва Исмоъилӣ, пайравони беш аз даҳ дар сади мазоҳиби дигарро надорем. Ба хусус шии дувоздаҳимомӣ ва ё пайравони ҷараёни салафия…

 

Ҳадаф аз роҳандозии чунин бахшҳо бо забони тоҷикӣ ва талошҳо аз Қуми Эрон дар чист? Хайрхоҳии шиаёни Эрон нисбат ба тоҷикон ва ё эҷоди ихтилофти мазҳабӣ ва ба Ироқу Лубнони дуввум табдил  додани кишвар? Суоли дигаре низ вуҷуд дорад: агар Қуми Эрон хоҳони беғараз кӯмак кардани тоҷикон ва боло бардоштани сатҳи донишҳои динӣ бошад, пас чаро як сомонаи илмӣ, фарҳангӣ ва пажӯҳишии тоҷикон аз нигоҳи мазҳаби ҳанафӣ то ҳол роҳандозӣ накардааст? Чаро ин “ганҷи пурранҷ”-ро  дар ихтиёри тоҷикон гузоштааст? Кӣ бояд дар муқобили ин раванди таблиғот ва зӯри қаламу теғи андеша истодагарӣ кунад? Барои тазриқи тухми ихтилофоти оянда ва парвардани дарахти ихтилофот дар мағзи софу беғубори ташналабони раҳгумкарда кӣ ва бок адом шева бояд ҷавоб гӯяд?

 

«Оли ТӮраҷон»

Сомонаи мустақили «Оли Тӯраҷон» http://turajon.com (сомонаи Тӯраҷонзодаҳо), гарчанде, ки ин сомона аз нигоҳи ҳаҷми матолиб ва рангорангӣ ба сомонаҳои дар боло зикршуда баробар шуда наметавонад, вале матолиби хондание барои диномӯзӣ ва дар бораи ислом зиёд аст. Хонанда метавонад барои худ аз наворҳои савтӣ ва видиоӣ истифода кунад. Яке аз сабабҳои маъруфияти ин сомона, шӯҳрати худи Тураҷонзодаҳост. Ба ҳамин хотир мухлисонашон ба он руҷӯъ мекунанд.

 

 Дар ҳоле, ки муллоҳои расмӣ дар идораҳо нишаста бо зӯри қалам дарҳои масоҷидро ба рӯи ҳар нафаре, ки хоҳанд мебанданд, кадом китоберо, ки хоҳанд аз китобфурӯшиҳо бо далоили мухталиф забт карда мегиранд ва дар ҳамин ҳол аз оддитарин чиз дар васоити электронии ахбори омма дар лаҳзаҳои аввал бенасиб мемонанд, масъулини ин сомона кӯшиш агар кунанд, метавонанд дар як муддати кӯтоҳ доираи хонандагони худро афзоиш диҳанд ва барои мардуми шарифи кишвар  хизмати беғаразона кунанд.

 

Шояд бо далели  он ки ин нахустин сомонаи ихтисосии рӯҳониёни тоҷик дар дохили кишвар аст ва дар он савтиёт ва наворҳои видеоии худро ба намоиш гузоштаанд то меҳмони сомона гули дилписандашонро аз ин боғ худ интихоб кунад, то ҳол аз имкониятҳои васеъи мултимедиоӣ ба таври дилхоҳ истифода накардаанд. Бо ин вуҷуд бародарони донишманд: Акбару Нуриддин ва Маҳмудҷон минбари худро дар ин сомона таъсис додаанд ва ҳар яки онҳо барои муштариёни худ хидмат карда истодаанд.

 


Дигарон

Ҳамзамон сомонаҳои дигаре низ ҳастанд, ки дар робита ба масоили мазҳабӣ бо забони тоҷикӣ ва хатти сирилик ҳарфи худро доранд. Аз ҷумла, сомонаи донишҷӯёни тоҷик дар Қуми Эрон http://tojikon.org/, сомонаи донишҷӯёни тоҷик дар Қоҳираи Мисри Араб http://tajislam.com/.  Ин  сомонаҳо бештар ба масоили хабарӣ ва илмӣ таваҷҷӯҳ доранд ва дар бахшҳои дигар камтар талош мекунанд.

 

 Блог ва ё нимсомонаҳои мазҳабӣ, ки тавассути як нафар идора карда мешаванду баъзе аз  онҳо метавонанд аз як сомонаи хабарии дохилӣ муштарии зиёд дошта бошад, сомонаҳои зайл ҳастанд: http://tojikislom.net.ru/, http://muslimin.ucoz.com, (ин нимсомона мегӯяд, ки Ислом сиёсиву ғайрисиёсӣ намешавад. Яъне ислом, ислом аст ва ҳама бахшҳои ҷомеаро фаро мегирад), http://nisaun.forumei.com, (ин нимсомонаи махсуси бонувон аст ва қариб аксари кулли матолиби он барои бонувон бахшида шудааст. Аз матолиби он бармеояд, ки шояд ин хонум ва ё роҳандози он дар кишварҳои хориҷӣ таҳсил карда бошад), http://khatlonzamin.blogfa.com/, (тарғибгари сунниҳои тоҷик аст), http://payravtj.blogfa.com/, (тарғибгари шиаҳо мебошад).

 

Ҳар яке аз ин сомона ва нимсомонаҳо талош мекунанд, ки бо василаи матолиби худ ба қадри имкон дар тафаккур ва мағзи хонанда таъсиргузорӣ кунанд, аммо кӣ хайрхоҳу кӣ бадхоҳ Худои карим хубтар медонад!

 

ОзодӢ

Дар ҳамин ҳол сомонае ҳаст, ки дар як шабонарӯз даҳҳо ҳазор хонанда дорад. Муҳимтарин ахбори Тоҷикистон ва воқеаву ҳодисаҳои дохилу хориҷи кишварро пӯшиш медиҳаду аз “ҳошия” ба масоили мазҳабӣ назарпардозӣ мекунад. Худи кормандони ин идора талош мекунанд, ки матолибашонро беғаразона ва мутобиқ ба этикаи журналистӣ дарҷ намоянд. Аммо форум ва ё шарҳи хонанда дар ин сомона гувоҳи он аст, ки гурӯҳи махсусе дар берун нишаста бо номҳои мустаъор кӯшиш мекунад, ки дар  ҷомеа тавассути ин сомона низоъҳои диниро ба вуҷуд биоранд.

 

Аксар касоне, ки ба ин корҳо машғуланд, аз шарҳҳои навишта ва тарзи фикррониашон фаҳмида мешавад, ки касе онҳоро “кӯмак” мекунад ва ба гӯши онҳо мехонад, ки дар шарҳи ин хабар ва ё фалон матлаб чунину чунон нависанд! Агар дар воқеъ чунин мардони боимон ва мардумдӯсту меҳанпараст вуҷуд дошта бошанд, вақт ва пулашон он қадар зиёд бошад, ки ҳар рӯз дар зери матолиби ин сомона шарҳу тафсил нависанд, суоле ба вуҷуд меояд, ки чаро онҳо барои худ микро ва макроблог намекушоянд, то тамоми афкор ва андешаҳои худро бо тафсил ва бо истидлол бо сарчашмаҳои муътамади исломӣ пешкаши хонанда гардонанд? 

 

Чаро ин мардуми меҳанпарасту ватандӯст шарҳу тафсили худро ба сомонаҳои мазҳабӣ, ки хоси донишмандон ва ҳаводорони мусалмонони кишваранд, тақдим намекунанд? Агар ин мардуми шариф он қадар ба исломи сиёсӣ майлу рағбат дошта бошанд, пас чаро дар сомонаи расмии Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон, ки матолиби сиёсиро низ пӯшиш медиҳад, камтар таваҷҷӯҳ доранд? Ба ҳамин далел гумони ағлаб он аст, ки дар ин сурат, ба хотири он ки мутассадиёни сомонаҳои мазҳабӣ шарҳу тафсили иғвоангезу низоъафканро фаҳмида чоп нахоҳанд кард, ба онҳо руҷӯъ намекунанд. Хонандаи ин сатрҳо барои дарёфти маълумоти бештар ва қилро аз қол фарқ кардан ба сомонаи бахши тоҷикии радиои “Озодӣhttp://www.ozodi.org/ метавонад муроҷиат кунад то худ  бо чашмони сар бубинад, ки шарҳҳои беном ва гумноми муаллифони форум ба кадом ҳадаф ва чӣ мақсад навишта мешаванд.

 

ХомӮшӢ ё бехабарӢ

Суол ин аст: «Чаро дар чунин ҳолат Шӯрои уламои Маркази исломии Тоҷикистон, Шӯрои уламои вилояти Хатлон, Шӯрои уламои вилояти Суғд ва Маркази исломшиносии назди Президент, Кумитаи оид ба корҳои дини кишвар дар ин хусус бар лаб мӯҳри хомӯшӣ зада, то ҳол пойгоҳҳои иттилоърасонии худро ба рӯи мардуми шарифи Тоҷикистон ва ташналабони маорифи исломӣ боз накардаанд?». Оё онҳо то ҳол фарҳанги интернетиро наомӯхтаанд ва намедонанд, ки дар дунёи мудерн кӣ метавонад фикр ва иродаи мардумро идора кунад?

 

Агар масъулони ниҳодҳои дар боло зикршуда дар воқеъ донишманд бошанд, аз омӯзаҳои дини мубини ислом ба хубӣ огоҳӣ дошта бошанд, шеваи гуфтор ва муносибати хуб бо мардумро дошта бошанд, пас чаро то кунун пойгоҳҳои иттилоърасонии худро роҳандозӣ накардаанд? Ё то ҳол аз истифодабарии почтаи электронӣ ба хубӣ огоҳӣ надоранд? Агар чунин бошад пас чӣ расад ба хондани матолиби интернетӣ ва роҳандозӣ кардани сомона ва нимсомонаҳои хусусӣ ва дастаҷамъӣ.

 

Агар ин ҷанобон ҳафтае ду ё се маротиба почтаи электронӣ медоштанду онро хабар мегирифтанд, хабарҳои фаврӣ онҳоро водор мекард, ки ҳадди аққал то кунун як маротиба нисбат ба маводҳои электронӣ вокуниш нишон диҳанд. Аммо мутаассифона, ҳангоми ворид шудан ба утоқҳои кории ниҳодҳои мазкур мушоҳида мешавад, ки аксар котибону котибаҳои онҳо ҳамеша саргарми бозиҳои компутарӣ ва ё машғули чатҳои интернетӣ мебошанд.

 

Амруллоҳи Низом, «Рӯзгор»

Адреси доимии маводи мазкур: http://www.ruzgor.tj/din/4344-somonahoi-mazhabi.html

 



Назари Шумо

Security code
навсозӣ

sultoni-qalbho
askshoi-khotiravi