Шоҳномаи Зинедин Зидан: Аз кӯчаҳои фақиронаи Марсел то тахти шоҳии футболи ҷаҳон

Зинедин Зидан на танҳо яке аз футболбозони бузургтарини таърих, балки шахсиятест, ки бо фарҳанг, фурӯтанӣ ва заковати худ дунёи варзишро тағйир дод. Аз маҳаллаҳои муҳоҷирнишини Марсел то қуллаҳои баландтарини футболи ҷаҳонӣ — ҳаёти ӯ намунаи барҷастаи ирода ва заҳмати беист аст.

Маълумоти умумӣ ва кӯдакии душвор

Номи пурра: Зинедин Язид Зидан (лақабаш — Зизу)

Таваллуд: 23 июни соли 1972, Марсел, Фаронса

Пайдоиш: Оилаи муҳоҷирони алҷазоирӣ

Зинедин дар маҳаллаи канории Ла-Кастеллан, ки бо сатҳи баланди ҷинояткорӣ ва бекорӣ машҳур буд, ба воя расидааст. Падараш Исмоил ҳамчун анбордор дар мағозаи шабона кор мекард. Маҳз тарбияи сахти падару модар ва муҳити душвор дар Зидан хислатҳои мардонагӣ ва эҳтиром ба меҳнатро шакл дод. Ӯ футболро дар майдончаҳои бетонӣ ва бе пойафзоли махсус шуруъ кардааст.

Корномаи клубӣ ва қуллаҳои шӯҳрат

Истеъдоди Зиданро зуд пайқаданд ва ӯ қадам ба қадам ба қуллаи шӯҳрат баромад. Дар синни 16-солагӣ аввалин бозии худро дар Лигаи 1-и Фаронса «Канн» 1988–1992 анҷом дод. Дар «Бордо» 1992–1996 Зидан худро ҳамчун бозисози (плеймейкер) сатҳи баланд нишон дод ва клубро то финали Ҷоми УЕФА (1996) бурд.

Дар Турин «Ювентус» 1996–2001 Зидан ба ситораи ҷаҳонӣ табдил ёфт. Ӯ таҳти роҳбарии Марчелло Липпи ду бор чемпиони Италия ва соҳиби аввалин «Тӯби тиллоӣ»-и худ (1998) шуд.

Соли 2001 клуби испанӣ «Реал Мадрид» 2001–2006 Зиданро бо маблағи рекордии он вақт — 75 миллион евро харидорӣ намуд. Голи афсонавии ӯ бо зарбаи ҳавоӣ дар финали Лигаи Чемпионҳо (2002) ба дарвозаи «Байер» то ҳол зеботарин гол дар таърихи ин мусобиқа ба шумор меравад.

Муъҷизаҳои Ҷоми Ҷаҳон ва тими миллии Фаронса

Зидан барои тими миллии Фаронса 108 бозӣ анҷом дода, 31 гол задааст: Дар финал Ҷоми Ҷаҳон-1998 ба дарвозаи Бразилия (3:0) ду гол бо сар зад ва Фаронса бори аввал чемпиони ҷаҳон шуд.

Зидан дар Евро-2000 Фаронсаро ба қаҳрамонии Аврупо расонд ва беҳтарин бозигари мусобиқа эътироф шуд.

Зидан фаолияти бозигарии худро дар финали Ҷоми Ҷаҳонии соли 2006 анҷом дод. Бозӣ бо Италия ва зарбаи машҳури сари ӯ ба синаи Марко Матератси (ки хоҳари Зиданро ҳақорат карда буд), бо корти сурх анҷом ёфт.

Баргашти таърихӣ ҳамчун мураббӣ

Пас аз танаффус, Зидан ҳамчун мураббӣ ба «Реал Мадрид» баргашт ва рекорди таърихӣ гузошт:

• - 3 бор пайдарпай ғолиби Лигаи Чемпионҳо (2016, 2017, 2018) шуд — ин корро ҳеҷ мураббӣ дар таърихи футбол накардааст.
• - 2 бор чемпиони Испания ва 2 бор соҳиби Сӯперҷоми УЕФА гардид.
• - Ҷоизаи «Мураббии беҳтарини ҷаҳон» (2017)-ро ба даст овард.

Муқоисаи Зидан ва Пелу Марадона

Барои дарк кардани бузургии Зизу, бозигарон ва таҳлилгарон ӯро бо сеҳри Пеле ва Марадона муқоиса мекунанд:

• - Пеле рамзи голҳои бешумор ва атлетизми комил буд. Аммо Зидан дар майдон на ҳамчун нишонзан, балки ҳамчун «рассом» ва дирижёр амал мекард, ки суръати тамоми бозиро назорат менамуд.
• - Марадона бо дриблингҳои барқӣ ва бозии инфиродии худ майдонро ба ларза меовард. Зидан бошад, зебоии футболи коллективиро нишон медод; ӯ бо як ламс ва гардиши бадан (Рулеткаи Марсел) метавонист тамоми ҳимояи рақибро бишканад.
• - Омили "Бозиҳои Бузург": Зидан ба мисли Пеле ва Марадона марди бозиҳои финалӣ буд. Касе дар таърих ба мисли ӯ дар ду финали Ҷоми Ҷаҳон (1998, 2006) ва финали Лигаи Чемпионҳо голҳои ҳалкунанда назадааст.

Хабари муҳим ва ояндаи Зизу (Июли 2026)

Пас аз анҷоми Ҷоми Ҷаҳонии 2026 ва истеъфои Дидйе Дешам, Зинедин Зидан расман сармураббии нави тими миллии Фаронса мешавад. Федератсияи футболи Фаронса аллакай тамоми ҳуҷҷатҳоро омода кардааст. Зизу дар тӯли чанд соли охир тамоми пешниҳодҳои клубҳои бузурги ҷаҳонро рад кард, зеро орзуи бузургаш маҳз роҳбарии "Ле Блё" (Les Bleus) буд.

Фалсафаи ҳаёт: Иқтибосҳои тиллоӣ

"Ман гиря мекардам, чунки пойафзоли футболбозӣ надоштам, аммо рӯзе мардеро дидам, ки пой надошт..."

 "Барои муваффақ шудан, шумо бояд ҳар рӯз меҳнат кунед ва ҳеҷ гоҳ фикр накунед, ки шумо аллакай ҳама чизро медонед."

10 факти камназир дар бораи Зизу:

1.Зидан аз об метарсад ва умуман шино карда наметавонад.

2.Дар «Реал Мадрид» ӯ қариб ҳеҷ гоҳ дар ҳолати офсайд намондааст, зеро майдонро хуб ҳис мекард.

3.Симои брендҳои бузурге чун Adidas, Louis Vuitton ва Christian Dior буд.

4.Дар филми «Зидан: Портрети асри XXI» 17 дурбин танҳо ҳаракатҳои ӯро дар як бозӣ назорат мекарданд.

5.Дар филми «Астерикс дар Бозиҳои олимпӣ» нақши кӯтоҳ бозидааст.

6.Ӯ мегӯяд: "Ман фахр мекунам, ки аз Алҷазоир ҳастам ва Фаронса ватани дуюми ман аст".

7.Ба ғайр аз футбол, бозии теннис ва дзюдоро хеле дӯст медорад.

8.Барои голи авлинаш дар клуби «Канн» раиси клуб ба ӯ мошини Peugeot 205 тӯҳфа карда буд.

9.Роналдо (Феномен) ва Роналдинё ӯро беҳтарин бозигари насли худ медонистанд.

10.Ҳаракати финтии 360-дараҷаиро, ки бо номи «Рулеткаи Марсел» машҳур аст, маҳз Зидан ба авҷи шӯҳрат расонд.

“Рӯзгор”