«РӮЗГОР»-И МО: ОИНАИ ДИРӮЗ, НАБЗИ ҶОМЕАИ МУОСИР ВА НИГОҲИ СОЗАНДА БА ФАРДО

МУҚАДДИМА

Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои рушди матбуоти озод, ташаккули андешаи миллӣ ва ба вуҷуд омадани фазои нави иттилоотӣ заминаи устувор гузошт. Дар ин раванди таърихӣ, сомонаи мустақили ҷамъиятиву сиёсии «Рӯзгор» ҳамчун яке аз расонаҳои пешгом ва ниҳодҳои таъсиргузори иттилоотӣ арзи ҳастӣ намуд. Ин расона дар тӯли фаъолияти худ на танҳо воқеаҳоро инъикос кард, балки ба як мактаби таҳлил, фарҳанг ва дифоъ аз арзишҳои миллӣ табдил ёфт.

ТАЪРИХИ ТАЪСИС ВА ШАХСИЯТИ МУАССИС

Сомонаи «Рӯзгор» (ruzgor.tj) моҳи майи соли 2009 аз ҷониби рӯзноманигор, нависанда ва таҳлилгари барҷастаи масоили сиёсӣ устод Султони Ҳамад (1952–2019) таъсис ёфтааст.

Эҷоди як минбари озоду мустақил барои баррасии воқеъбинонаи мушкилоти ҷомеа ва пайвастани фазои иттилоотии дохил бо ҳамватанони бурунмарзӣ буд.

НАҚШИ ҲАФТАНОМАИ ЧОПИИ «РӮЗГОР» (2013–2014)

Марҳалаи муҳим дар таърихи ин расона инъикоси маводҳо дар шакли чопӣ буд. Аз моҳи июни соли 2013 то августи соли 2014 ҳафтаномаи чопии «Рӯзгор» бо сармуҳарририи устод Султони Ҳамад ба нашр расид.

Саҳифаҳои ҳафтанома муҳимтарин ва доғтарин мақолаҳои сомонаро дар байни аудиторияи васеътари кишвар паҳн мекарданд, ки дар он замон на ҳама ба интернет дастрасӣ доштанд.

Маҳз дар ҳамин давра (солҳои 2013–2014) дар саҳифаҳои ҳафтаномаи «Рӯзгор» силсиламақолаҳои бузурги таҳқиқотӣ, аз ҷумла пажӯҳишҳои адабӣ зина ба зина чоп мешуданд, ки баъдан заминаи китобҳои алоҳида гардиданд. Ҳафтанома ҳамчун як трибунаи устувори зиёиёни тоҷик хизмат кард.

ҶАНБАҲОИ МУҲИМИ ФАЪОЛИЯТИ СОМОНА ДАР ЗАМОНИ ИСТИҚЛОЛ

1. Паҳлуи сиёсӣ: Таҳлили низоъҳо ва таҳкими сулҳ

Дар раванди соҳибистиқлолии кишвар, «Рӯзгор» ба баррасии геополитикаи минтақа ва ҷаҳон таваҷҷуҳи махсус зоҳир кард. Нигоҳи сомонаи «Рӯзгор» ба сиёсат ҳамеша бар пояи манфиатҳои миллии Тоҷикистон ва эҳтиром ба афкори гуногуни созанда устувор буд.

2. Паҳлуи фарҳангӣ: Эҳёи мероси адабӣ ва пайванди тамаддунҳо

Мавқеи фарҳангии «Рӯзгор» беназир аст. Устод Султони Ҳамад пажӯҳишгари шинохтаи осори фарҳангӣ буд ва сомонаро ба махзани бузурги адабӣ табдил дод. Сомона маводҳои нодирро дар бораи шахсиятҳои бузурги илму адаб нашр мекард ва дар муқобили ҳуҷумҳои фарҳангии бегона истодагарӣ менамуд.

3. Паҳлуи иҷтимоӣ: Садои мардум ва инъикоси ҳаёти муҳоҷирон

«Рӯзгор» дар инъикоси дард ва мушкилоти воқеии ҷомеа ҷасорат нишон медод. Яке аз ҷанбаҳои муҳими кори иҷтимоии сомона баррасии пайвастаи ҳаёти муҳоҷирони меҳнатии тоҷик дар хориҷа, хусусан дар доираи лоиҳаи «Чӣ ҳол дорӣ, муҳоҷир?» буд.

МАКТАБИ АДАБ ВА УСЛУБИ ВИЖАИ РӮЗНОМАНИГОРИИ УСТОД СУЛТОНИ ҲАМАД

Дар замони Истиқлол, ки баъзан дар фазои иттилоотии кишвар садоҳои тунду эҳсосотӣ ва ё баръаксба гӯш мерасиданд, «Рӯзгор» бо як услуби хоси касбӣ фарқ мекард, ки онро метавон «Мактаби одобу ахлоқи рӯзноманигории Султони Ҳамад» номид.

Устод ҳамеша бар ин ақида буд, ки сухан бояд созанда, солим ва ҳадафманд бошад. Танқидҳои сомона ҳеҷ гоҳ ба шахсияти касе осеб намерасониданд ва аз доираи этикаи касбӣ берун намешуданд. Муассиси сомона мушкилоти доғи ҷомеаро бо лаҳни нарм, вале бо далелҳои раднашаванда ва мантиқи қавӣ фош мекард. Ин услуби «котибӣ» ва адаби баланди навишт боис шуд, ки «Рӯзгор» дар миёни сохторҳои давлатӣ ва доираҳои рӯшанфикрӣ ҳамчун як расонаи боэътимод ва қобили эҳтиром шинохта ва эътироф шавад.

МАҚОЛАҲО ВА АСАРҲОИ МАШҲУРИ УСТОД СУЛТОНИ ҲАМАД

Мероси қалами Муассиси «Рӯзгор» хеле бой аст. Мақолаҳо ва очеркҳои таҳлилии ӯ, ки аксарият аввал дар сомона ва ҳафтанома чоп шуда, сипас дар қолаби китобҳо гирд омадаанд, ҷанбаҳои муҳими ҷомеаро дар бар мегиранд:

«Афғонистон захмест бар ҷисми башарият» — силсиламақолаҳои сиёсиву таҳлилӣ, ки соли 2003 сазовори Ҷоизаи Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ гардидаанд.

• «Аз Ардашер то шери Панҷшер» — маҷмӯаи очеркҳои таърихӣ-сиёсӣ ва фарҳангӣ.
• «Низоъ, терроризм ва рисолати хабарнигорон» — мақолаҳо ва таҳқиқоти касбӣ оид ба амнияти минтақавӣ ва журналистикаи низоъ.
• «Рӯдакӣ чанг бигирифту бинавохт» — мақолаҳои пажӯҳишӣ бахшида ба таърихи адабиёт ва мусиқии миллӣ.
• «Дар сӯҳбати соҳибдилон» — мусоҳибаҳо бо чеҳраҳои барҷастаи сиёсат ва фарҳанги Тоҷикистон ва ҷаҳон.

МУЪҶИЗАИ ПАЖӮҲИШ: «АҲМАД ЗОҲИР ВА САД ШОИР»

Дар миёни тамоми маводҳои фарҳангӣ, силсиламақолаҳои таҳқиқотии устод таҳти унвони «Аҳмад Зоҳир ва сад шоир», ки дар беш аз 50 шумораи ҳафтаномаи «Рӯзгор» ва сомона ба чоп расиданд, як инқилоби ҳақиқии адабӣ буданд. Ин матлабҳо танҳо як очерки оддӣ дар бораи ҳунарманд набуданд, балки устод Султони Ҳамад байт ба байт шеърҳои хондаи Аҳмад Зоҳирро бо нусхаҳои аслии девони шоирони классику муосир муқоиса мекард ва гумшудаҳои адабиро эҳё менамуд. Хонандагон ҳар ҳафта шумораҳои нави расонаро маҳз барои ҳамин бахш интизор мешуданд. Мақолаҳои дигари ӯ, аз ҷумла «Аҳмад Зоҳир — султони қалбҳо», «Пайванди Аҳмад Зоҳир бо Мавлавӣ» ва «Аҳмад Зоҳир ва мусиқии Ғарб» сомонаро ба бузургтарин маҳзани шинохти ин хунёгар дар ҷаҳони форсизабон табдил доданд.

«ПУЛИ ТИЛЛОӢ» МИЁНИ ТОҶИКИСТОН, АФҒОНИСТОН ВА ҶАҲОНИ ФОРСИЗАБОН

Нигоҳи сомонаи «Рӯзгор» ҳеҷ гоҳ бо фазои маҳдуди дохилӣ қаноат накардааст. Ба шарофати дониши амиқи сиёсӣ ва шинохти дақиқи устод Султони Ҳамад аз вазъияти Афғонистон ва чеҳраҳои барҷастаи он, сомона ба як «пули тиллоӣ» ва расонаи фарҳангиву сиёсии умумиминтақавӣ мубаддал гашт.

Таҳлилҳои воқеъбинона дар мавриди таҳаввулоти сиёсии Афғонистон, Ховари Миёна, равандҳои ҷаҳонишавӣ ва мақолаҳои нодир дар бораи Қаҳрамони миллии Афғонистон — Аҳмадшоҳи Масъуд, боис шуданд, ки зиёиёни Афғонистон ва муҳоҷирони форсизабони муқими Аврупову Амрико «Рӯзгор»-ро ҳамчун як минбари бетараф, дӯстдор ва сарчашмаи боэътимоди иттилоот бихонанд ва ба он эътимод кунанд.

«РӮЗГОР»-И ИМРӮЗ: ҲИФЗИ МЕРОС ВА УСТУВОРӢ ДАР БАРОБАРИ ТӮФОНҲОИ ТЕХНОЛОГӢ

Дар тӯли 35 соли Истиқлолияти давлатӣ, дар фазои иттилоотии кишвар даҳҳо сомонаҳо, рӯзномаҳо ва расонаҳо омаданду рафтанд. Бисёре аз онҳо дар баробари мушкилоти молиявӣ ва тӯфонҳои технологии асри нави рақамӣ тоб наоварда, маҳв шуданд. Аммо сомонаи «Рӯзгор» нишон дод, ки як расонаи соҳибмактаб метавонад аз имтиҳонҳои сахти замон гузарад.

Пас аз реҳлати ҳасратбори устод Султони Ҳамад дар соли 2019, масъулияти нигоҳдории ин боргоҳи маърифат бар дӯши фарзандони ӯ уфтод. Ин устуворӣ нишонаи решаи амиқ доштани ин дарахти маърифат аст:

Расона на танҳо бойгонӣ ва мероси гаронбаҳои устодро барои наслҳои оянда ҳифз мекунад, балки тарҳи техникӣ ва визуолии худро навсозӣ намуда, дастрасии хонандагонро осонтар гардонидааст.

Сомона имрӯз ҳам ба унвони як расонаи мустақил ва холис, масоили рӯзмарраи иҷтимоӣ, сиёсати дохиливу хориҷӣ ва рӯйдодҳои фарҳангии Тоҷикистонро инъикос менамояд.

ҶОНБАХШИИ НАВ: МУСОҲИБАҲОИ КАЛИДӢ ВА НУКТАҲОИ МЕҲВАРИИ ОНҲО

Яке аз бахшҳои ниҳоят ҷолиб ва дастовардҳои ахир, ки имрӯзҳо сомонаи «Рӯзгор» омода ва пешкаши хонандагони худ мегардонад, силсиламусоҳибаҳои эксклюзивӣ ва таҳлилӣ бо дипломатҳо, сиёсатмадорон ва коршиносони байналмилалӣ мебошад. Ин мусоҳибаҳо на танҳо набзи сиёсии кишвар, балки муносибатҳои геополитикии минтақаро инъикос мекунанд.

Ҳамчун намуна, метавон аз мусоҳибаҳои калидии сомона ва ҷойҳои махсуси онҳо ёдовар шуд:

Мусоҳиба бо Сафири Федератсияи Русия дар Тоҷикистон, ҷаноби С. В. Григорьев:

Яке аз мусоҳибаҳои пурсадо ва муҳимми сомона ба шумор меравад, ки дар он ҷанбаҳои стратегии ҳамкориҳои ду кишвар баррасӣ шудаанд.

Ҷаноби Сафир дар ин мусоҳиба омори ниҳоят муҳимро пешкаш намуда, қайд кард, ки «имрӯз дар донишкадаву донишгоҳҳои Русия тақрибан 30 ҳазор донишҷӯи тоҷик таҳсил мекунанд». Сомонаи «Рӯзгор» ин изҳоротро на танҳо ҳамчун як хабар, балки ҳамчун заминаи таҳлили амиқ дар мавриди тақдири ояндаи ин донишҷӯён, рушди таҳсилоти аграриву техникӣ ва омодасозии кадрҳои баландихтисос барои иқтисодиёти Тоҷикистон ба доираи баҳс кашид. Инчунин, дар ин суҳбат масъалаҳои омодагӣ ба сафарҳои сатҳи олии давлатӣ ва таъсири онҳо ба амнияти минтақавӣ аз нуктаҳои меҳварӣ буданд.

Силсиласуҳбатҳо дар мавриди «Стратегияи ҳамкориҳои илмӣ ва маърифатӣ»:

Дар мусоҳибаҳои дигари сомона, мавзуъҳои марбут ба пайванди илм бо истеҳсолот ва нақши муассисаҳои таълимӣ дар замони Истиқлол баррасӣ шудаанд.

Таваҷҷуҳи асосии сомона ба он равона шудааст, ки чӣ гуна метавон потенсиали зеҳнии ҷавонони тоҷикро, ки дар дохил ва хориҷи кишвар таҳсил мекунанд, барои рушди технология ва саноатикунонии Тоҷикистон истифода бурд. «Рӯзгор» дар ин мусоҳибаҳо ҳамеша роҳҳои амалии ҳалли мушкилотро аз забони коршиносон талаб мекунад, на танҳо изҳори назарҳои умумиро.

Ин мусоҳибаҳои сатҳи баланд исбот мекунанд, ки сомонаи иттилоотии «Рӯзгор» имрӯз барои доираҳои дипломатӣ ва сиёсии дохилу хориҷ як манбаи боэътимод ва трибунаи устувори изҳори назар аст.

ХУЛОСА

Дар масири 35 соли Истиқлолияти давлатӣ, ки марҳалаи шаклгирии матбуоти нави миллиро дар бар мегирад, сомона ва ҳафтаномаи «Рӯзгор» рисолати таърихии худро ба таври шоиста иҷро намуд. Ин расона бо нигоҳ доштани хатти ҳаракати мустақил, холис ва таҳлилии худ нишон дод, ки арзишҳои олии касбӣ метавонанд дар баробари таҳаввулоти замон ва тӯфонҳои технологӣ устувор бимонанд. «Рӯзгор» дар таърихи муосири кишвар на танҳо ҳамчун як махзани иттилоот, балки ба унвони як оинаи воқеъбин ва санадномаи электронии ҳаёти сиёсӣ, фарҳангӣ ва иҷтимоии ҷомеа сабт гардид. Имрӯз, бо идомаи роҳи устод Султони Ҳамад ва роҳандозии муколамаҳои сатҳи баланди миллӣ ва байналмилалӣ, сомона бо нигоҳи созанда ба сӯи оянда гом бардошта, ҳамчун як ниҳоди муҳими иттилоотии Тоҷикистони соҳибистиқлол хизмати худро ба халқу Ватан идома медиҳад.

Ҷаҳонгири Султон, “Рӯзгор”