Ноадолатӣ ба Миср ё таъсири сахти VAR?

Даври 1/8 ниҳоии Ҷоми ҷаҳон-2026 бозии баҳсноктарини худро дар Атланта шоҳид буд. Миср, ки то дақиқаи 79-юм бо ҳисоби 2:0 аз қаҳрамони амалкунанда Аргентина пеш буд, дар 11 дақиқаи охир ва вақти иловагӣ се гол хӯрд ва бо ҳисоби 2:3 шикаст хӯрд. Аммо ин бозӣ на танҳо бо камбэки аҷиб, балки бо қарорҳои баҳсноки VAR дар ёд монд, ки саволеро ба миён овард: Оё Миср аз VAR осеб дид ё ин қарорҳо мувофиқи қоидаҳо буданд?

Голи бекоршудаи Зико (2:0)

Дар дақиқаи 58-ум, ҳамлагари Миср Мустафо Зико паси тӯби Муҳаммад Салоҳ голи дуюмро ба сабт расонд. Аммо пас аз баррасии VAR, ҳакам Франсуа Летесие голи Зикоро бекор кард. Сабаб дар оғози ҳамла, нимҳимоятгари Миср Марвон Аттия ба Лисандро Мартинес пой гузошта ва либосашро кашида буд.

Чаро ин қарор баҳсбарангез аст?

- Ин ҳодиса дар назди қитъаи ҷазои Миср, тақрибан 100 ярд аз дарвозаи Аргентина ва 17 сония пеш аз гол рух дода буд. Аргентина дар ин фосила се маротиба тӯбро баргардонда, вале муваффақ нашуд.

- Коршиносони ҳакамӣ, аз ҷумла ҳаками собиқи ФИФА Фернандо Герреро ва коршиноси Премер-Лига Грэм Скотт, бар он буданд, ки ин алакай "хатои возеҳ ва равшан" нест, то VAR дахолат кунад. Ин як тамоси муқаррарии футболӣ буд ва барои бекор кардани чунин голи зебо ин дахолати VAR хеле сахт буд.

- Тибқи протокол, VAR бояд фақат дар сурати хатои возеҳ ва равшан дахолат кунад. Дар ин ҳолат, агар ин ҳамчун фол ҳисоб шавад, дар бозиҳои дигар чунин фолҳо нодида гирифта мешуданд, ки ин номувофиқӣ нишон медиҳад.

Ин голи бекоршуда метавонист ҳисобро ба 2:0 расонад, ки ба Миср имкони бештар медод. Аммо танҳо чанд дақиқа баъд, худи Зико боз ҳам гол зад ва ин дафъа гол эътироф шуд.

Пеналтии ба Миср дода нашуда

Дар вақти иловагӣ, вақте ки ҳисоб 2:2 буд, Муҳаммад Салоҳ дар қитъаи ҷазои Аргентина аз ҷониби Хулиан Алварес ба замин афтонда шуд. Мисриҳо талаб карданд, ки VAR ин ҳолатро тафтиш кунад, аммо ҳакам ва VAR ин эпизодро нодида гузаштанд. Танҳо чанд лаҳза баъд, Аргентина ҳамла карда, голи сеюмро зад.

Чаро ин қарор низ баҳсбарангез аст?

- Коршиносон, аз ҷумла Марк Холси, таъкид карданд, ки агар фоли Аттия ба Мартинес барои бекор кардани голи Зико кифоя буд, пас фоли Алварес ба Салоҳ дар қитъаи ҷазо низ бояд пеналтӣ дода шавад. Ин "номувофиқии" VAR аст.

- Як фарқият вуҷуд дошт: фоли Аттия дар майдони Миср рух дод, дар ҳоле ки эпизод бо Салоҳ дар қитъаи ҷазои Аргентина буд. Барои пеналтӣ меъёрҳои сахттар вуҷуд доранд, аммо бисёр коршиносон бар он буданд, ки ин барои пеналтӣ кифоя буд.

Миср: "Мо аз адолат маҳрум шудем"

- Ҳусам Ҳасан, мураббии Миср, дар нишасти матбуотӣ изҳор дошт: "Мо имрӯз нодуруст муносибат шудем. Мо аз адолат маҳрум шудем. Ман бозиҳои ин Ҷоми ҷаҳонро тамошо нахоҳам кард, зеро дар ин мусобиқа адолат нест". Вай инчунин бовар дорад, ки "фишор ба ҳакам аз ҷониби Аргентина" буд, ки ба ин натиҷа овард.

- Федератсияи футболи Миср ба ФИФА расман шикоят карда, ҳакамонро ба "табъиз" айбдор кард ва хоҳиши тафтишот кард. Президенти Федератсия ҳакамонро ба "хатоҳои марговар ва дугона" айбдор кард.

- Зико, ҳамлагари Миср, гуфт: "Ҳакам воқеан нодуруст буд. Беадолатӣ равшан буд".

Коршиносони ҳакамӣ ва таҳлилгарон

- Марк Холси (ҳаками собиқи Премер-Лига): Вазифаи VAR ин аст, ки барои "хатои возеҳ ва равшан" дахолат кунад. Дар ин ҳолат, фоли Аттия ба Мартинес барои дахолати VAR кифоя набуд. Вай инчунин ба номувофиқӣ бо Салоҳ ишора кард: ё дар ҳарду дахолат кунед, ё дар ҳеҷ кадом.

- Грэм Скотт (коршиноси ҳакамӣ): "Қарори бекор кардани голи Миср нодуруст аст. Ин тамоси муқаррарӣ буд ва дар таҳлили VAR дахолати беш аз ҳад буд".

- Фернандо Герреро (ҳаками собиқи Ҷоми ҷаҳон): "VAR ва ҳакам хато карданд, ба Миср зарар расониданд ва дар ниҳоят ба хориҷ шудани онҳо мусоидат карданд". Вай илова кард, ки Аргентина се имконият дошт, то тӯбро баргардонад ва натавонист, аз ин рӯ, протоколи марҳилаи ҳамла бояд татбиқ намешуд .

Мавқеи Аргентина

Лионел Месси дар посух ба интиқодҳо гуфт, ки онҳое, ки аз қарори ҳакам норозӣ ҳастанд, "барои футбол муносиб нестанд". Вай таъкид кард, ки VAR дуруст кор кардааст, зеро бозигари Миср ба Мартинес пой гузоштааст.

Чӣ тавр дастаҳои дигар аз VAR ранҷ бурданд?

Масъалаи VAR на танҳо ба Миср, балки ба дастаҳои дигар низ таъсир расонд. Ин намунаҳо нишон медиҳанд, ки ин як мушкили умумӣ аст:

- Эрон: голи Шоҷа Халилзода дар вақти иловагӣ ба сабаби ҳолати афсайд бекор карда шуд. Ин гол метавонист Эронро ба плей-офф расонад, аммо VAR онро бекор кард.

- Олмон: Дар бозии 1/16 ниҳоӣ, VAR голи Олмонро бекор кард, ки ба шикасти онҳо дар пеналтӣ аз Парагвай овард.

- Белгия: Дар бозии бар Сенегал (3:2), VAR дар вақти иловагӣ ба Белгия пеналтӣ дод, ки онро ба пирӯзӣ расонд.

- Бразилия: Федератсияи футболи Бразилия ба ФИФА шикоят карда, хоҳиши "татбиқи ягонаи меъёрҳои интервенсияи VAR" кард.

Хулоса

Аз нуқтаи назари қоидаҳо, қарори бекор кардани голи Зико дар бозии Миср ва Аргентина баҳсбарангез аст, на бешубҳа дуруст. Коршиносони бонуфуз бар он ақидаанд, ки ин дахолати VAR як "дастдарозии беш аз ҳад" ва номувофиқ бо меъёрҳои қабулшуда буд, зеро тамоси Аттия ва Мартинес ба сифати "хатои возеҳ ва равшан" арзёбӣ нашуд ва ин ҳолат дар фосилаи дур аз дарвоза ва 17 сония пеш аз гол рух дода буд. Номувофиқии дигар он аст, ки ҳодисаи шабеҳ бо Салоҳ дар қитъаи ҷазои Аргентина нодида гузашт.

Бо вуҷуди ин, эҳсоси ноадолатӣ дар байни бозигарон, мураббиён ва мухлисони Миср комилан қобили фаҳм аст. Онҳо ба яке аз бузургтарин зафарҳои таърихи футболи Миср наздик буданд, аммо онро аз даст доданд.

Футбол бозии қоидаҳо ва эҳсосот аст. Ва VAR, ҳамчун як воситаи техникӣ, то он даме ки инсонон онро идора мекунанд, ҳамеша мавзӯи баҳс хоҳад буд.

«Рӯзгор»