ДОВУДХОНИ АБДУХОН: МО ИХТИЛОФИ УЛАМОРО АЗ БАЙН МЕБАРЕМ

РӮҳониён метавонанд ахлоқи нобро рушд диҳанд, агар…

Бо омодани гурӯҳи нав дар Маркази исломии Тоҷикистон,  фаъолияти ҳайати кории он ранги дигар гирифтааст. Аз шӯъбаи фатво то расидан ба Раёсати фатво ва бахшҳои фарҳангу таблиғот гувоҳи он аст, ки рӯҳониёни тоҷик аз ин ба баъд бо истинод ба далелҳои ақлию нақлӣ бо мардум сухан гуфтан мехоҳанд. Ҳар ҳарфи гуфта ва фатвои содир кардааашон бо зикри далелҳо аз Қуръону суннат ва фиқҳи исломӣ ҳамроҳ хоҳад буд. Акнун суоли матраҳ ин аст, ки Раёсати нави фатво то куҷо метавонад ба як ниҳоди посухгӯйи ниёзҳои шаръии мардуми кишвар табдил ёбад. Дар ин росто сӯҳбате дорем бо сардори Раёсати фатвои Маркази исломии Тоҷикистон, Довудхони Абдухон.

Муарифинома: Довудхони Абдухон, сардори раёсати Фатвои Маркази исломии Тоҷикистон. Дастпарвари Донишкадаи исломии Тоҷикистон, дар соли 2009 унвони магистри Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо тахассуси филологияи араб ноил шудааст. Муддати панҷ сол дар Донишкадаи исломии Тоҷикистон тадрис ва дар вазифаҳои  мухталифи ин Донишкада фаъолият кардааст.

-Оқои Довудхон, сараввал  раҳбарии ин Раёсатро бароятон табрик мегӯем ва доугӯи онем, ки барои хидмат кардан ба мардум дониш ва вақтро дареғ намедоред.

-Ташакур, мо ин вазифаро барои худ таклиф қабул кардаем ва аз Худо талаб дорем, ки моро муваффақ гардонад.

-Гурӯҳи кории шуморо чанд нафар дар ин Раёсат ташкил медиҳад?

-Алҳол, танҳо дар бахши фатво панҷ нафар машғули кор мебошанд ва фаъолияти бахшҳои дигар то ҳол пурра шакл нагирифтааст, чунки барномаҳои корӣ тоза роҳандозӣ шудаанд.

-Раёсат фатворо  бо кадом шакл  ва дар муддати чанд рӯз содир мекунад?

 -Мӯҳлати посух гуфтан ба суолҳои муроҷиаткунандагон ва содир кардани фатво аз се то ҳафт рӯзро дар бар хоҳад гирифт. Муроҷиаткунанда зимни аризаи худ суолашро пурра нақл мекунад ва мутахассисони Раёсат ба аризаи ӯ ҷавоб мегӯянд. Ҳамзамон ҳангоми содир кардани фатво аризаи муроҷиаткунанда низ дарҷ мегардад. Фатво ба таври «ҳаввола» содир мешавад.

Манзур аз «ҳаввола» ин аст, ки китобоҳое аз қабили «Раддулмухтор», «Алараддилмухтор», «Ҳошияи Ибни Обидин», «Бадоиъусаноеъ», «Фатвои Маҳмудия», «Хулосатулфатво»  ва ғайра, ки фатво тибқи фармуда ё қиёс ба фатвоҳои яке аз онҳо содир шуда бошад, зикри ҷилд, матн ва ҳаввола кардан бо он китобҳо ҳамчун манбаъ истифода шуда, фатво содир карда мешавад. Гумон мекунам, ки чунин равиши кор боиси иттиҳоди уламо ва аз байн бардоштани ихтилофот дар Тоҷикистон мешавад. Ин тарзи фатводиҳӣ дар собиқаи шӯъбаи фатвои мо вуҷуд надошт.

-Тавре маълум, алъон мо дар Тоҷикистон чандин донишманде дорем, ки аз ҷониби марказҳои таълимӣ ва исломшиносии кишварҳои исломӣ иҷозати содир кардани фатворо гирифтаанд. Оё  Раёсати навтаъсис чунин афродро низ ҷалб кардааст ё хайр?

- Мутахассисони барҷастае, ки салоҳият доштанд, баъзеашон  ҷалб шудаааст. Аммо ин маънои онро надорад, ки назари донишмандони дигар нодида гирифта шавад. Донишмандоне, ки алъон бо мо кор мекунанд, гумон намекунам, ки ҷаҳонбинии динӣ ва исломшиносиашон камтар аз дигарон бошад. Бояд гуфт, ки ба зима гирифтани ин кор барои гурӯҳи кори Раёсати фатво таклиф аст, на ташриф.

-Як бахши фаъолияти  Раёсати фатворо кор бо ҷавонон ташкил медиҳад, айни ҳол, ки бӯҳрони ахлоқӣ ҷавонони моро фаро гирифтааст, барои коҳиши бӯҳрон ҳамчун як рӯҳонӣ чӣ гуна нақш бозида метавонед?

-Албатта, яке аз ҳадафҳои шариъат ва фарҳанги исломӣ боло бардоштани ахлоқ ва маънавиёти пайравони он мебошад, аз он ҷумла ҷавонон. Ба ин хотир гумон мекунам, ки Маркази исломии Тоҷикистон ва нақши Раёсати фатво ва бахши фарҳангии ин Раёсат низ барои боло бардоштани фарҳанг ва маънавиёти мардум,  ба хусус  ҷавонон равона шудааст ва барои бартараф намудани дардҳои маънавие, ки дар ҷомеа пайдо мешаванд, даво меҷӯянд. Рӯҳониёни мо метавонанд бо роҳи таълиму тарбият, фаҳмондадиҳӣ ва нашри мақолаҳо фарҳанги ноб ва ахлоқи исломиро дуруст инъикос намоянд, то ки  ин мушкил аз ҷомеа бардошта шавад.

-Шумо ҳамчун як рӯҳонӣ ва имоми масҷид гуфта метавонед, ки рӯзона дар панҷ вақти қабул ва гусел кардани мардум дар вақти намоз онҳоро тарбият карда метавонед?

-Ба ҳадаф ва асоси бунёди масҷидҳо аз нигоҳи Қуръону аҳодиси Расули акрам (с) ва таърих, ба хусус аз нигоҳи сирати Паёмбар (с) назар андозем нақши муҳим ва созандагиро дар тарбияи мардум иҷро мекунад ва боиси рушди ахлоқи мусалмонон аст. Масҷид натанҳо ҷои ибодат аст,балки масҷид ҷои таълим ва тарбия аст. Шогирдони хушахлоқе чун Абӯбакру Умар ва  Усмону Алӣ(р) ва дигар саҳобагон, ҳама дар масҷид таълими хуб гирифтаанд.

Ба ин хотир мо метавонем гуфт, вақте хатиб ё имоми масҷиде, ки воқеан фарҳанги исломро дар меъёрҳое, ки шариъат талаб мекунад, агар ба роҳ монад ва аз ҳикмат кор гирифта, мавъизаи ҳасана ва бо муҷодилаву сӯҳбатҳои накӯ бо мардум бирасонад, маънои онро дорад, ки доъиёни мо, имомони масҷиди мо бояд бо мардум муъомалаи накӯ дошта бошанд. Масҷид ҷои инсонсозӣ аст, на инсонсозие, ки аз гӯшу бинию чашм иборат бошад, балки инсонро дар қолабе, ки Худованд ӯро халқ кардааст, воқеан талаботи Қуръону суннатро рӯи кор гирифтааст. Масҷид бевосита нақши созанда ва муҳиме дар ахлоқу маънавиёт ва тарбияи ҷавонони мо дорад. Рисолати масҷид ва имомхатибону имомони масоҷиди мо тарбия насли имрӯз аст ва ин вазифаи муқаддас ва ҷонии рӯҳониён аст.

-Агар гуфтаҳои шумо воқеан дуруст бошад, пас бӯҳрони ахлоқие, ки ҷомеаро фаро гирифта аст, бозгӯкунандаи он нест, ки имомони масоҷид  дар ин муддат нақши худро дуруст адо карда натавонистанд, чунки  ахлоқи мардум ба хусус ҷавонон коста ва масҷидгурез шудаанд?

-Ҷалб кардани мардум ва таъсир гузоштан ба ахлоқи онҳо ба дониш ва фарҳанги ҳар як имоми масҷид тааллуқ дорад. Яъне, он донишманде, ки хираду фаҳмиши баланд дорад ва воқеан аз фарҳанги дини мубини ислом бархӯрдор аст, ҷамоъати қавмашро пароканда намекунад, ба ибораи аҳли тасаввуф роҳёфтаест, ки дигаронро роҳ нишон медиҳад ва мардуми маҳалро тарбия ва ҷавононро ба хушрафторӣ ҷалб мекунад.