Вале ҳанӯз рӯшан нест, ки ин панҷ милиюн сомонӣ ба чӣ тартиб миёни беш аз ду милюн саҳмиядори "Роғун" дар ин кишвар тақсим мешавад. Дар маҷмӯъ сокинони кишвар соли гузашта ба маблағи беш аз 830 милюн сомонӣ саҳҳоми ин нерӯгоҳро харидорӣ кардаанд. Сафаралӣ Наҷмиддионв, вазири молияи Тоҷикистон рӯзи душанбеи 24 январ дар як нишасти матбуъотӣ гуфт, ки ҳоло маблағи суд ё даромади саҳҳомдорон дар суратҳисоби ширкати “Нерӯгоҳи Роғун” маҳфуз аст.

Вай афзуд: “Фикр мекунам, барои ҳалли масъалаи истифода аз суде, ки аз нигаҳдории саҳҳом ба даст меояд, бояд ҷаласаи саҳмиядорон баргузор шавад. Танҳо бо баргузории чунин ҷаласа метавон, наҳваи истифода аз ин маблағро муқаррар кард.”

Вазири молияи Тоҷикистон ҳамчунин хабар дод, ки ҳазинаи тарҳи “Роғун” шаш милёрд сомонӣ арзёбӣ шудааст ва 75 дарсади саҳҳом моли давлати Тоҷикистон аст. Оқои Наҷмиддионв гуфт, фақат 25 дарсади саҳҳом ба фурӯш гузошта шуда ва маблағи он якуним милёрд сомонӣ мебошад. Вай афзуд, ки ҳудуди ду милюн атбоъи кишвар саҳҳоми садсомонӣ, панҷсадсомонӣ ва якҳазорсомонӣ харидорӣ кардаанд ва фақат ҳудуди 22 ҳазор нафар саҳмияҳои панҷҳазорсомонӣ дарёфт кардаанд.

Сафаралӣ Наҷмиддинов хабар дод, ки суд аз саҳҳоми “Роғун” дар натиҷаи дар ихтиёри бонкҳо қарор додани маболиғи ин саҳмияҳо ба даст омадааст. Вай гуфт: “Соли гузашта аз ҳисоби фурӯши саҳмияҳо 202 милюн сомонӣ барои идомаи умури сохтмонӣ истифода шуд ва 300 милюн сомонӣ дар ихтиёри бонкҳои кившар қарор дода шуд. Маблағи боқимонда дар ихтиёри ширкати “Нерӯгоҳи Роғун” аст.”

Ба гуфтаи вазири молияи Тоҷикистон, соли гузашта барои идомаи умури сохтмонӣ дар “Роғун” аз будҷети кишвар 642 милюн сомонӣ тахсис шуда буд. Фурӯши саҳҳоми “Роғун” шашуми январи соли гузашта ҳамроҳ бо таблиғоти густурдае дар расонаҳои давлатӣ оғоз шуда буд. Соҳибназарон аз наҳваи “иҷбории” фурӯши ин саҳҳом изҳори нигаронӣ карда буданд, ҳарчанд ҳеҷ мавриде расман таъйид нашудааст.

Бо ин вуҷуд, бо дархости созмонҳои байналмилалии молӣ таблиғоти фурӯши саҳҳоми “Роғун” қатъ шуд ва мавзӯъи идомаи фурӯши саҳҳом батадриҷ аз байн рафт. Гузашта аз ин, ба гуфтаи коршиносон, оғози фурӯши саҳҳоми "Роғун" ба “муҳосираи иқтисодии“ Ӯзбакистон, ки мухолифи иҷрои тарҳи "Роғун" аст, мунҷар шуд ва ин амр ба камбуди будҷети Тоҷикистон низ боис гардид.

Ба гуфтаи вазири молияи кишвар, соли гузашта барои ҳалли масоили камбуди маблағ ва иҷрои тарҳҳои мухталиф давлати Тоҷикистон ночор шудааст аз созмонҳои молии байналмилалӣ ва кишварҳои кӯмаккунанда 265 милюн дулор эътиброт дарёфт кунад. Дар натиҷа, мизони бидеҳиҳои давлати Тоҷикистон ба як милёрду 943 милюн дулор расидааст, ки муъодили 34,6 дарсади тавлидоти нохолиси миллии кишвар аст.

Вай мегӯяд, ки тибқи барномаи ҷалби эътибороти хориҷӣ, давлати Тоҷикистон метавонад мизони бидеҳиҳои худро то 40 дарсади тавлидоти нохоли миллӣ афзоиш бидиҳад, вале “бидеҳиҳои бештар аз ин барои амнияти иқтисоди кишвар хатарнок аст.” Бо ин вуҷуд, оқои Наҷмиддинов ҳадс зад, ки эҳтимол дорад то соли 2020 бидеҳиҳои Тоҷикистон бештар аз 40 дарсади тавлидоти нохолиси миллӣ бирасад.

Зимнан, миёни вомдиҳандагони аслии давлати Тоҷикистон Чин, Бонки Осиёи Тавсеъа, Бонки Ҷаҳонӣ ва Сандуқи Байналмилалии Пул қарор доранд. Созмонҳои байналмилалӣ иддаъо доранд, ки аз ин ба баъд давлати Тоҷикистон бояд дар заминаи дарёфти эътиборот мувозиб бошад ва бештар барои дарёфти кӯмакҳои бебозгашти молӣ таваҷҷӯҳ кунад.

Би-Би-Си

Адреси доимии маводи мазкур: http://www.ruzgor.tj/rogun/4242-2011-01-24-11-27-06.html