УЛАМОИ ДИН ВА НООРОМИҲО ДАР КИШВАРҲОИ АРАБӢ
Бо таваҷҷӯҳ ба нооромиҳои кишварҳои исломӣ ва мавзеъгирии донишмандони мусалмон метавон гуфт, ки тавассул ба дин ва имон бузургтарин абзори муқовимат ва ором кардани мардум аст. Зеро мавҷи бедорӣ то рафт ғубори ҷаҳл ва гарду зарраҳои куфрро аз синаи ин мардум тоза мекунад ва онҳо ба асли хеш, имондорӣ ва худбоварӣ ба Худои худ, бармегарданд.
Мардуми ин минтақа, ки аз сиёсатҳои ғайримунсифона ва ҳукуматҳои худкомаашон, безор шудаанд, доштаҳои синаи худро дар маърази умум ба тамошои ҳукуматдорони худ қарор дода истодаанд. Донишмандони мусалмон, ки пешвоёни маънавии мардум ба ҳисоб мераванд, вобасата ба ҷойгоҳи худ дар кишвар, мавқеъи худро дар робита ба ҳодисаҳои ахир гуногунранг баён мекунанд. Меҳвари гуфтаи ин донишмандонро метавон дар ду ибора хулоса кард: ҳароми сиёсӣ ва ё ҳалоли динӣ!
Юсуф ҚарзовӢ -Раиси Анҷумани ҷаҳонии уламои мусалмон
Барои мисол, донишманди ҷаҳони ислом, раиси Анҷумани ҷаҳонии уламои мусалмон, дуктур Юсуф Қарзовӣ, иқдоми мардуми Тунис ва Мисрро сутуд ва пайваста тавассути расонаҳои гурӯҳӣ ба пуштибонӣ аз мардуми ин ду кишвар садо баланд мекунад ва мардумро ташвиқ мекунад, ки ба по хезанд. Вай таъкид мекунад: «Ё шарофатмандона зиндагӣ кунед ва ё бо сари баланд, дар роҳи озодӣ аз зулми ҳукуматдорони худкомаи худ, ҷоми шаҳодатро нӯш кунед!»
Ӯ дар як паёми худ ба мардуми Миср, ки тариқи шабакаи телевизионии «Алҷазира»-и Қатар пахш шуд, тасреҳ кард: “тамомии касоне ки дар тазоҳурот алайҳи режими Миср кушта шудаанд, шаҳид ба шумор меоянд”.
Вай дар идома ба Ҳусни Муборак, раиси ҷумҳури Миср тавсия кард, ки довталабона аз ҳукумат канорагирӣ кунад ва гуфт: “Барои Муборак беҳтар аст, ки раиси ҷумҳури собиқ бошад, то раиси ҷумҳури сарнагуншуда”.
Қарзовӣ аз артиши Миср низ хост, ки барои интиқоли ҳукумат ба раиси додгоҳи қонуни асосӣ вориди амал шавад. Вай дар идома таъкид кард, ки интиқоли қудрат ба Умар Сулаймон муовини Муборак, роҳкори бӯҳрони кунунии Миср нест. Зеро ин мард бахше аз режими ҳокими Миср аст ва масъулияти ҳаводисе, ки рӯй дода бар ӯҳдаи ӯ низ ҳаст. Дар робита ба он ки Муборак хоҳони он аст, ки чор моҳи дигар сари қудрат бимонад, Қарзовӣ дар идома ин суолро матраҳ кард: “Оё ин хунҳо барои ҳукумати 4 моҳа рехта шудааст?”
Раиси Анҷумани ҷаҳонии уламои мусалмон таъкид кард, ки раиси ҷумҳури Тунис аз Муборак боҳуштар буд, зеро вақте ки фаҳмид миллаташ ӯро намехоҳад, қудратро раҳо кард.
Муҳаммад СаидӢ, Шайх Иброҳим Рифъат ва дигарон
Баъзе шайхҳои калидии Ал-Азҳари Миср низ Қарзовиро дар ин маврид хуш қабул накарданд ва ҳатто рафтан ба майдони «Таҳрир» ва амсоли онро барои тазоҳорут ҳароми шаръӣ хонданд. Дар ҳамин ҳол ахиран сухангӯи расмии Ал-Азҳар аз мансаби худ истиеъфо дод ва ба ҷамъи тазоҳуротгарон пайваст.
Ин нутқ ва мавзеъгирии Қарзовӣ муллоҳои ҷонибдори ҳукуматро нороҳат кард. Нахустин шуда донишманди салафимаслак, дуктур Муҳаммад Саидӣ, устоди донишгоҳи Уммул-қурои Миср, садо баланд кард. Ӯ гуфт: “Иттифоқе, ки дар Миср мабнӣ бар канорагирии Муборак дар ҳоли рух додан аст, ба ҳеҷ ваҷҳ шаръӣ нест ва шеваи шаръӣ ва динии азл (аз мансаб рондан)-и як масъул аз ҳукумат бад-ин гуна нест”.
Шайх Иброҳим Рифъат, яке дигар аз фаъолони салафии Миср низ бо Муҳаммад Саидӣ ҳамандеш аст. Ин ду бо ибрози таассуф аз назари Қарзовӣ, ки дар паёме ба Ҳусни Муборак ӯро ба хуруҷ аз Миср ва тарки он тарғиб карда буд, гуфтанд: “Юсуф Қарзовӣ амале ғайри шаръӣ анҷом додааст ва ин шева бо мабонии исломӣ дар даст бардоштан аз ҳоким татбиқшаванда нест”.
Арабистони Саудӣ, яке аз ҳамтоёни Мисру Тунис аст, ки мардуми ин кишвар аз ҳукумати шоҳигариашон норозианд, ба ҳамин далел таъсири Тунис ва Миср низ дар он хеле зиёд аст. Равшанфикрони он барои ворид намудани ислоҳоти куллӣ дар кишвар борҳо овоз баланд кардаанд ва мавҷи тазоҳуроти кунинии ҳамсоякишварҳо ҷуръат ва ҷасорати онҳоро ин рӯзҳо бештар кардааст.
Барои ором кардани мардум дар ин кишвар низ нахуст аз номи Худову Расул сухан гуфта шуд. Он ҳам ба гунаи «духтарамро куфтам, келинам тарсид». Яъне, муфтии Арабистони Саудӣ, ҳангоми эроди хутба дар намози ҷумъаи гузашта дар масҷиди Туркӣ бен Абдуллоҳи ар-Риёз, муддаӣ шуд: “Душманони ислом дар назар доранд кишварҳои арабӣ ва исломиро порча-порча карда онҳоро аз кишварҳои бузург ва қудратманд ба чанд кишвари кӯчак табдил кунанд”.
Вай афзуд: “Ин тазоҳурот дар ҷиҳати зарба задан ба уммати исломӣ ва аз байн бурдани дин, усул ва ахлоқ аст ва омилони он мехоҳанд дар кишварҳои арабӣ тафриқа андохта, ваҳдати ононро аз байн бибаранд ва дар ниҳоят ин кишварҳоро тақсим кунанд”.
Оятуллоҳ Алии ХоманаӢ - раҳбари Ҷумҳурии Исломии Эрон
Дар ҳамин рӯз оятуллоҳ Алии Хоманаӣ, раҳбари Ҷумҳурии Исломии Эрон, ҳангоми эроди хутбаи худ дар Теҳрон режимҳои Тунис ва Мисри арабро режими сиёсии худкома хонд ва як бахши хутбаашро бо забони арабӣ гуфт, ки ба таври порча-порча тариқи телефонҳои мобилӣ дар байни тазоҳурчиёни мисрӣ ҳанӯз ҳам паҳн шуда истодааст. Раҳбари Эрон раиси ҷумҳури Мисрро “Номуборак” хитоб кард ва бо баёни ин ки “ин Номуборак миллати Мисрро залил кард”, изҳор дошт: “Дар Тунис низ раиси ҷумҳури фирорӣ Бен Алӣ, ба таври комил вобаста ба Амрико буд ва ҳатто гузоришҳое дорем, ки вай вобаста ба Созмони ҷосусии Амрико (CIA) амал мекард”. Оятуллоҳ Хоманаӣ таъкид кард: “Вобастагӣ, навкарӣ ва итоати маҳзи режими кунунии Миср аз Амрико ва Исроил, омили аслии қиёми мардуми ин кишвар аст”.
Вай дар идомаи суханонаш бо ишора ба вобастагии комили, Зайнулобиддин бен Алӣ, раиси ҷумҳурии фирории Тунис ба Амрико ва Созмони ҷосусии ин кишвар (CIA), тасреҳ кард: “Барои як миллат бисёр сахт аст, ки раиси як миллат, ки одами бисёр мутакаббире буд, навкари расмии дастгоҳҳои амрикоӣ бошад”.
Мардуми ҷаҳон, ба хусус мусалмонони амалгаро, ки аксар дар Аврупо ба сар мебаранд, тазоҳуроти мардумиро дар Миср бедории мардум хондаанд ва ба гуфтаи ин мардум «он бемор (кишварҳои исломӣ)-е, ки дар даҳаи 20 то даҳаи 40 асри гузашта мулкаш дар байни аврупоиҳои ғосиб тарака мешуд, акнун мардуми он бедор ва аз беморӣ шифоёфта унвон мешавад».
Амруллоҳи Низом, «Рӯзгор»
Адреси доимии маводи мазкур: http://www.ruzgor.tj/din/4392-nooromiho-dar-kishvarhoi-arab.html
-
23.06.2026 13:36
1901
Пешвои сулҳ ва меъмори ваҳдат
-
05.05.2026 00:04
520
«Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва инкишофи қонунгузории миллӣ»
-
22.03.2026 15:28
560
Иштирок дар тантанаҳои идонаи Наврӯзи байналмилалӣ
-
06.05.2026 14:20
464
Ақибгоҳи тоҷик – Фронт дар паси сар
-
04.05.2026 23:37
483
Сталинград, Курск ва тоҷикон дар авҷи ҷанг
-
02.05.2026 11:18
564
92 ҳазор фарзандони барнагаштаи Тоҷикистон
-
15.03.2026 21:05
345
«Топ – 35 шарики боэътимоди сол». Ба муносибати 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ озмун баргузор мегардад
-
24.12.2025 15:30
1086
Ифтитоҳи марҳилаи дуюми ҶДММ Кока-Кола Нӯшокиҳои Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе
-
22.12.2025 20:28
1132
Форуми тиҷоратии Осиёи Марказӣ + Ҷопон
-
11.07.2026 11:51
363
Нақши устод Пайванди Гулмуродзода дар рушди рӯзноманигории тоҷик
-
17.01.2026 11:47
985
Профессор ва раҳбари собиқи СҲШ Рашид Алимов ба ҳайати таҳририяи «За рубежом» пайваст шуд
-
24.12.2025 15:28
791
Ифтитоҳи бинои нави Муассисаи давлатии Телевизиони Душанбе
-
16.07.2026 12:03
401
«Истиқлолият рамзи олии Ватану ватандорист!»
-
16.07.2026 11:59
298
“Муроҷиатҳо баррасӣ мешаванд!”
-
15.07.2026 10:17
296
Истиқлол ва инсон: назаре ба 18-умин авфи таърихӣ дар Тоҷикистон
-
18.05.2026 19:35
266
Дар Минск шоми бузургдошти Абулқосим Фирдавсӣ доир шуд
-
18.05.2026 19:15
323
«Духтаре аз «Хонаи Павлов»
-
19.04.2026 14:28
465
Барно Саидвализода дар ҷаласаи Комиссияи доимии Ассамблеяи байнипарлумонии давлатҳои иштирокдори ИДМ оид ба илм ва маориф иштирок намуд
-
22.12.2025 20:26
1074
Таърихи ташаккули ҳамкориҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Федератсияи Русия дар соҳаи муҳоҷирати меҳнатӣ ва аҳамияти созишномаи нави байниҳукуматӣ
-
10.12.2025 16:56
974
Вохӯрии муовини вазири меҳнат бо мушовири навтаъини Дафтари Барномаҳои САҲА
-
30.11.2025 19:46
1298
Иштироки ҳайати Вазорати меҳнат дар ҷаласаи 5-уми гурӯҳи кории муштарак оид ба мубориза бо муҳоҷирати ғайриқонунӣ
-
28.02.2025 13:34
2398
Паёми шодбошии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба муносибати фарорасии моҳи шарифи Рамазон
-
03.10.2024 20:35
2470
Ҳайати Тоҷикистон дар Конференсияи вазирони маорифи давлатҳои аъзои Созмони ҷаҳонии исломӣ иштирок намуд
-
20.04.2023 15:58
3490
Иди Рамазон омаду моҳи Рамазон рафт….
-
28.02.2026 22:46
604
«Модар ягона аст, аз ӯ хабар бигир»!
-
18.05.2025 13:42
1969
Иштироки Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар машварати “Нигоҳи занон”
-
07.03.2025 12:44
2110
Ид муборак бонувону модарони азиз!
-
18.06.2026 23:00
1753
«Ҷашни Ваҳдати миллӣ муборак!»
-
21.11.2025 11:59
1188
“ЛАЪЛИ РАХШОНДИРАФШ” бахшида ба Рӯзи парчами Давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон
-
21.11.2025 11:56
1074
Парчами Давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рамзи ифтихор, ваҳдат ва соҳибистиқлолии миллӣ
-
20.07.2026 17:51
143
Финал ва бозии ҷои сеюми Ҷоми ҷаҳон 2026
-
17.07.2026 15:22
302
Шоҳномаи Зинедин Зидан: Аз кӯчаҳои фақиронаи Марсел то тахти шоҳии футболи ҷаҳон
-
16.07.2026 13:59
380
Натиҷаи бозии даври 1/2 ниҳоӣ – Англия 1:2 Аргентина
-
17.07.2026 14:03
321
Хунукии сеҳрнок: Чӣ тавр бидуни барқ хонаро салқин кунем?
-
16.07.2026 12:07
193
Агентҳои ҳушманд: Вақте ки AI ба ҷои шумо кор мекунад
-
15.07.2026 09:58
296
Ваксинаҳои инфиродӣ: Оё тибби муосир саратонро мағлуб мекунад?










































