ЭШОНИ САЙИДҶОН: МО ЭШОНУ МУЛЛОҲОИ ТАСОДУФӢ НЕСТЕМ!

Муҳаммад Сайидҷони Сорбон, ҷонишини марҳум муфтӣ Неъматзода, муфтии вилояти Хатлон, ва раиси шӯрои уламои ин вилоят, сархатибии кулли масоҷиди вилояти Хатлон ва собиқадори 15 каратаи Ҳаҷҷу 45 умра. Аз соли 1993 то ба имрӯз ҷонишини аввали  раиси Шӯрои уламои Маркази исломии Тоҷикистон аст. Ӯ соли 1992 имомхатиби масҷиди деҳоти ПулиСангини шаҳри Норакро бар ӯҳда доштааст ва дар ҳамин сол ӯро ба ҳайси имомхатиби вилояти Хатлон таъйин карданд. Номбурда, таълимоти диниро дар назди падари бузургворашон эшон Сорбонҷон аз худ кардааст ва худро аз шогиридони уламои шинохтаи асри гузашта низ медонад. Ӯ ягона писраи хонадонашон ҳаст, ки дар пайи касби падар рафтааст.

 - Бобои эшон, солҳои тӯлониест, ки ба ҳайси муфтӣ ва сархатиби вилоят кор мекунед, мегуфтед, ки  аъзои Шӯрои уламои вилояти Хатлонро чанд нафар  ташкил медиҳад  ва ҳамакунун чанд масҷиди ҷомеъ дар ин вилоят амал мекунад?

 - Ба номи Худованди кариму раҳим. Дин як чизи бузурге ҳаст, ки мардумро ба роҳи нек ҳидоят мекунад. Шукри Худо, дар роҳи дин ходими мардум ҳастем. Шӯрои уламои вилояти Хатлонро 27 нафар аз имомхатибони донишманди вилоят ташкил медиҳад. Ёдрас мешавам, ки дар вилояти собиқ Кӯлоб ва Қӯрғонтеппа, ки ҳоло ҳар дуи онҳо бо номи Хатлон ёд  мешаванд, то солҳои 92 ва 93-уми асри бист, ҳамагӣ 8 масҷиди ҷомеъ фаъолият мекард. Шукри Худо, ки дар замони истиқлолият, ҳоло дар вилояти Хатлон қариб 200 масҷиди ҷомеъ, беш аз 3000 масҷиди панҷвақта ва ду Мадрасаи мутавассита амал мекунанд.

 -Шӯрои уламои вилояти Хатлон, барои мардум чи хизмат кардааст?

 -Аввал ин ки, дар тӯли 18 соли кории ман дар вилояти Хатлон, аз тарафи ходимони масоҷид қонуншиканӣ хеле кам ба назар расидааст. Онҳо тибқи мазҳаби ҳанафӣ амал карда, ба қонунҳои амалкунандаи кишварамон низ арҷ мегузоранд. Агар риё нашавад, амри подшоҳ воҷиб аст гуфта, мо қариб якуним миллион сомонӣ ба ятимону бепарасторон дасти ёрӣ дароз кардем.

 Вақте, ба ноҳияи Хуросон сел омаду чандин оилаҳо бесаробон монданд, Ҷаноби олӣ ба вилояти Хатлон омада, ба мо амр карданд, ки бобои Эшон, Шӯрои уламои вилоят зиёда аз 25 хона бо тамоми таҷҳизоташ сохта ба мардуми офатзада бисупорад, мо гуфтаи ӯро ба ҷо оварда, аз ҳисоби кисаи намозгузорони бисту панҷ ноҳияи вилоят, 25 хона сохта бо ҳама таҷҳизоташ ба онҳо супоридем. Вақте, ки саҳмияҳои «Роғун» ба фурӯш гузошта шуданд, мо аз аввалинҳо шуда ба маблағи беш аз як миллион сомонӣ саҳмия харидорӣ намудем. Боз амр шуд, ки як мактаби миёна сохта диҳем, аз ҳисоби хоҷагии деҳқонии худам барои 250 нафар муҳассил дар ноҳияи Ёвон мактаб сохта додем.

 - Мадрасаи Шумо дар кадом ҳолат қарор дорад? 

 -Дар ҷои мо як мадраса аз солҳои навадуми асри гузашта ҳаст. Ҳар гоҳе, ки мехоҳем онро таъмир кунем як мусибат ё офате дар кишвар болои мардум меояд ва он боис мешавад, ки аз ниятамон гашта, ба ҷабрдидагон дасти кӯмак дороз кунем. ИншоА.. ҳоло талош дорем, ки як масҷиду як мадрасаи олӣ  ва якто меҳмонхонаи замонавие бо номи «Шарқ» сохта дар хизмати мардуми шарифи вилояти Хатлон бигузорем.

 -  Оё Шӯрои уламои шумо гурӯҳи пажӯҳишӣ дар масоили фиқҳӣ дорад, ки  ҳадди аққал як китоб ё мақолаеро рӯи чоп оварда бошад?

 - Не, шӯрои уламои вилоят, то ҳол чунин кореро анҷом надодааст.

 - Шӯрои уламое, ки шумо  аз он раҳбарӣ мекунед ягон расонаи хабарӣ ё барномаҳои радиоӣ ва телевизионӣ, дар ихтиёр дорад?  

 -Бачаҳои мо бисёр эҷодкори хуб ҳастанд аммо, фақат бо расонаҳои хабарӣ ҳамкорӣ дорему дар телевизиони вилоят баромад мекунем. Мо, кӯшиш дорем, ки бо истифода аз нерӯи зеҳнии худ дар ояндаи наздик дар телевизиони марказии вилояти Хатлон як барномаи пахши мустақими динӣ ташкил кунем, то аз ин тариқ ҳар ҳафта бо мардум дар иртибот бошем.

 -Имрӯзҳо дар ҷомеаи динии мо сару садоҳои зиёде дар мавриди сатрпӯшии хоҳарон вуҷуд дорад, Шумо дар ин бора чӣ назар доред?

 -Мувофиқи гуфтаи китоби «Мухтасарулвиқоя», «Шарҳулвиқоя» ва «Ҳидояи шариф» сатри  аврати занҳо аз гардан то буҷилаки пой аст, рӯйро пӯшонидан дар мазҳаби мо мумкин нест. Сатри мардҳо аз ноф то зону. Тарзи либоспӯшии мардону занони имрӯзаи мо мерос аз бобову бобокалонҳоямон мондааст. Агар бонувони азизи мо тибқи гузаштагони худ либоспӯшӣ кунанд, ба мақсад мувофиқ аст. Ба ақидаи ман, вақте, ки мо ояи каримаро мехонем:

 «Эй касоне, ки имон овардаед, Худоро итоъат кунед ва аз Расул ва сардорони хеш фармон баред» (сураи Нисон, ояи 59). Мо аз Худову Расул фармонбардорӣ мекунем, соҳибони ҳамин давру замонро бе ягон мамониат бояд, амрашонро ба ҷой биоварем. Боз ин ҷо ман шарт мегузорам. Ба шарте, ки соҳибони ҳамин давру замон ғайри қонуни ислом рафтор накунанд. Агар ғайри қонуни ислом рафтор кунанд, моро агар сарамонро бибуранд, ки розӣ нестем.

 -Назари Шӯрои уламои Хатлон нисбат ба ҳамин воқеаҳои нохуши Рашт, ки  дар натиҷаи он чандин ҷавони тоҷик қурбон  гардид, чи гунааст?

 -Аввал, ин ки ман бовар надорам, ки мардуми шарифи Раштонзамин ҳамин хел бошанд. Ҳатман, ин ҷо чизе норӯшан боқӣ мондааст, ки то ҳол онро намедонем. Шахсан худам ва дигар имомхатибони масоҷиди Хатлонро шарм меояд, ки нисбати мардум Раштонзамин забони талх кушоянд.

 -Бобои эшон, ман бовар дорам, ки мардуми азияткашидаи мо аз ин мусибатҳо безор шудаанд, роҳи осонтаре низ вуҷуд дорад, ки дубора ба ин фитнаҳо ва саргардониҳо рӯй наоваранд?

 - Роҳи ҳалли қазияи Раштро бояд худи роҳбарони ҳукуматии ноҳия ва рӯҳониёни шинохтаи он минтақа якҷо бубинанд. Худашон ба назди мардум бираванду минтақаи худашонро тинҷ кунанд. Шарт нест, чор салдати бечораро дар ҳар дара партофта, парронда, дар  азобу машаққат бимонанд. Ҳамон одамони бо нуфузе, ки ном бурдам, аз ҳамин Дарбанд оғоз карда худашон зодгоҳашонро тинҷ кунанд. Ба ақидаи ман  барои он ҳодисае, ки рух дод, Худову Расул ва ин ватан моро намебахшанд. Ба ҳамин хотир аз тамоми онҳо илтимос мекунам, ки аз аспи ҷаҳолат пойин шаванд ва ба қадри якдигар бирасанд, то фардои қиёмат касе домангири онҳо нашавад. Ҳамин мардум ҳайф  мешаванд …

 -Масъулияти як шахси рӯҳонӣ ба монанди раиси Шӯрои уламо дар ҳамин шабу рӯз дар қиболи мардум  ва ҷомеа аз ҷи иборат аст? Чӣ касе бояд масъулият ва роҳбарии  онҳоро бар ӯҳда дошта бошад?

 - Масъулияти дину давлатдориро шахсе бар ӯҳда мегирад, ки монанди шоҳи одиламон мардумро ҷудо накунад. Мардумро ба гурӯҳҳо тақсим накунад. Шахсе бояд роҳбар ва пешво  бошад, ки мардумро ҷудо накунад. Ғармию кӯлобӣ, ҳисорию хуҷандӣ накунад. Ин хел шахс пешво шуда метавонад, набошад, не. Ӯ бояд сиёсати диниву давлатдорӣ дошта ва соҳибнуфус бошад. Ба шарте, ки халқ дастгириаш бикунад. 

 - Шумо ҳамчун собиқадори соҳа ва сархатибу муфтии як вилоят, сабаби дуруштгӯӣ ва ифротгароии баъзе аз имомхатибонеро, ки дар минбари Расуле, ки ӯро ба ҷуз раҳмате ба ин дунё нафиристодаанд, истода умматони ӯ (с)-ро ба «дӯзахиву ҷаҳаннамӣ» ҳукм мекунанд,  дар чӣ мебинед?

 - Бояд, арз кунам, ки ман илми тамоми олимонро эътироф ва шахсияти онҳоро эҳтиром мекунам. Аммо, бо таассуфи зиёд бояд бигӯям, шояд онҳо дар ин бора «гунаҳ» надошта бошанд, зеро аксари онҳо дар кунҷи хона ва дар назди ҷаҳоннодидаҳо дарс хонда, пойбанди таълимот ва рафтори онҳо шудаанд. Ин ифротгароӣ ва ба «ҷаҳаннам» гуселкунии чунин хатибонро аз тангназарӣ ва камфаҳмию каҷфаҳмиашон мебинам, на чизи дигар.

 Мусоҳиб Амруллоҳи Низом, «ИмрӯзNews»